قلمزنی یا شمشیرزنی

نوشته ی محمد مهدی حسنی

یادآوری :  این مقاله در صفحه اوّل  (ستون یاداشت) روزنامه حیات نو (شماره ۱۹۰۹– دوشنبه نهم آذر 1388) نیز انتشار یافته است :

 میرسید علی همدانی عارف نامی قرن هشتم هجری،  در کتاب ذخیرة الملوک؛  آنجا که از مقوله "حقوق صحبت و اخوت" حرف می زند، "حق تعلیم و نصیحت دینی" را در زمره حقوق هفت گانه احصاء کرده و گوید : "بر مومن شفیق واجب است ... در حالت نصیحت و ارشاد، وظیفه ا̗سرار و تلطف را رعایت کند و از افضاح̗  برادر بر ملاء  خلق، احتراز واجب داند".    آنگاه در تبیین حقّی دیگر و با اشاره به معنای آیه 216 از سوره شریف الشعراء :"فان عصوک فقل انّی بری ممّا تعلمون" فرماید : " ... اگر در فرمان و نصیحت تو عاصی شوند، بگوی من بیزارم از آنچه می کنید و نفرمود که از ایشان بیزار شو و از اینجا بود که از ابودردا رضی الله عنه پرسیدند که فلان برادر تو به معاصی مشغول است او را دشمن می داری یا نه؟ گفت:  آن فعل او را دشمن می دارم ولی او همچنان برادر من است." *

عجیب است، هرگاه فارغ از ما،  بازی سیاسی و "من ها"  شروع می شود، همه چیز یا سیاه می شود و یا سفید. هرکه ازما نیست، علیه ماست و در این میانه تعالیم مذهبی و بایدها و نبایدهای اخلاقی، مظلومانه به حاشیه کشیده می شود.

دیشب هفته نامه پرتو شماره 505 چهارشنبه 27 آبان ماه 1388 را ورق می زدم، هفته نامه ایی که به صاحب امتیازی موسسه آموزش و پژوهش امام خمینی (ره) منتشر می شود و رياست و مديريت موسسه با آیت اله مصباح است و به قول خودشان نشریه ای که در ده سال پیش و "بعد از روی کار آمدن جریان انحرافی مدعیان اصلاحات" (به نقل از ص3 – ستون شما و مردم) پای به عرصه وجود گذارده است.  برغم اینکه در صفحه یازده نشریه،  نویسنده ای از ویژگی های تفسیر آیت ا... مصباح سخن می گوید که: "ایشان آراء و عقاید دیگران را به خوبی بیان و بدون آن که  اسم اشخاص را ذکر نماید، با دلیل و منطق، شقوق و ابعاد هریک را همراه با ضعف آن رد می کنند و در حقیقت ایشان مبارزه با افکار منحرف و نه اشخاص را در دستور کارخود قرار می دهند " و چنین بر می آید که دیدگاه آیت اله با نظر میرسید علی همدانی یکسان است و هر دو بر کرامت انسان ها و رعایت شأن و حرمت افراد تاکید دارند، لیکن ظاهراً شاگردان ایشان در نشریه وابسته ، از استاد پیشی گرفته و عملی عکس می کنند. چنانکه  با گذر بر مطالب هفته نامه مزبور و تیترهایش معلوم می شود،  گردانندگان هفته نامه،  انگاری به این اخلاق و مشی حسنه اعتقادی ندارند. آنان بی محابا و بدون ترس از اینکه در مظان اتهام توهین و افترا و نشر اکاذیب قرار گیرند، همچون کیهانیان با احساس مصونیت کامل،  به هتک حرمت افراد  و رهبران موسوم به جناح اصلاح طلب می پردازند و تو گویی این همه واژگان موهوم و موهن و انشای خارج از عرف و اخلاق روزنامه نگاری، نقل و نبات است که لابد بایستی تعارف شود.

با عرض پوزش از آنان که نام شان برده می شود، برای اثبات مدعای خود، بخشی از این ناگفته ها را نقل می کنیم،  با این توضیح که عنوان مطلب و شماره صفحه مربوط به هر نقل در میان دو کمان آمده است:

•  داغ ننگ حمایت اربابان نظام سلطه بر پیشانی اصلاح طلبان ...  نور چشمی های کاخ سفید ...  جریان انحرافی ... همسویی فراوان پرچمداران جریان سبز- خودی نمایان – با دشمنان دین و نظام ...  هم مانندی آنان با دشمنان ائمه (ع) و ابن ملجم و شمر...  اعتبار و آبرو اندک داشتن ... سوار بر موج نفسانیات شدن برای ارضای شهوت قدرت طلبی و جاه پرستی ....  بازیچه ی بازیگردانان آن سوی مرزها و طلبکار نظام  و ملت بودن ...  زیر پا گذاردن آرمانهای ملی و دینی ....  دادن شعار "جمهوری ایرانی" و فریاد "نه غزه، نه لبنان" ... به  ورطه ی گمراهی افتادن ...  هم صدایی با منافقان و سلطنت طلبان (سرمقاله ص 1) -  قیاس اصلاح طلبان با سازمان منافقین و براندازان نظام در سالهای (؟!!) دهه 60 و تاکید بر اینکه خاتمی و فرماندهان جریان اصلاحات به آخر خط رسیده و راهی جز انتخاب راه منافقین ندارند ... ادعای اتحاد جنبش سبز موسوی و خاتمی با اپوزسیون براندازو حمایت مالی امریکا از جریان اصلاحات (تحلیلی بر حمایت بی پرده بوش از مدعیان اصلاحات ص 3) - انعکاس بی کم و کاست سخنان برادر دکتر محمد جواد لاریجانی  درهمان صفحه ( که نقل و نبات های مرحمتی ایشان بی نیاز از توصیف و خارج نویسی است) -  موضع گیری های ضد دینی و ضد قانونی (آیت اله) صانعی .... {این که می گویند  حساب.... و فرزندانش از هم جدا می باشد اشتباه است آقای .... دستور می دهد و فرزندانش انجام می دهند.} .... انتساب صفات قانون شکن و رسوا و بی آبرو و منافق و ضد ولایت فقیه به (آیت اله) صانعی و موسوی و کروبی (شما و پرتو ص 3 و 7) ....  کارشناس مسائل دینی شان: استفاده از رنگ سبز، تظاهر و نفاق است و جریان فتنه از این رنگ سوء استفاده می کند (ص 10)....  از قول نماینده مجلس :  با گذشت چند ماه درحال حاضر از جریان سبز تنها  ارازل و اوباش باقی مانده است ... آنهایی که از این افراد (موسوی و کروبی) استفاده ابزاری کردند با پایان تاریخ مصرفشان بین آن ها اختلاف و درگیری نیز ایجاد می کنند ( ص 10) ... عاملان و سران این فتنه (حوادث پس از انقلاب) در شمار مفسدان فی الارض هستند (الفتنه اشد من القتل ص 10) .... برخی رجال سیاسی مصداق آیه 70 سوره نحلند که: "از شما کسانی هستند که به پست ترین دوره عمر می رسند تا بعد از علم و آگاهی، چیزی ندانند" و همچنین مصداق دو جمله از فرموده های حضرت علی (ع) بر جنازه های کشته شدگان جملند ....  جریان رجعت طلب و ولید و مروان و سعید بن عاص های اموی زمان .... مرتجعان شورشی، جملی ها، قاسطین و نهروانی ها ...  تمسک به قیاسی تاریخی - قانون اساسی بر سر نیزه کردن و دعوت به حکمیت اصلاح طلبان ...  رقابت نامزدان و دولت و احمدی نژاد بهانه است و فی الواقع جنگ استکبار با جبهه اسلام است (تب پس از واکسن ص 10) .

مرحوم مدرس یکبار گفت سیاست ما عین دیانت ماست،  لیکن اینان همواره گفته وی را بصورت یک مثل سائره سیاسی تکرار می کنند و ادعای ولایت مداری و پیروی از معصومین و دعوای قرآن و نهج البلاغه و معراج السعاده و صحیفیه سجادیه خوانی شان گوش فلک را کر می کند. با این همه چنین بی محابا، به یک مرجع تقلید اهانت کرده  و یاران انقلاب و امام را منافق، مستکبر، دشمن ائمه  و ابن ملجم و شمر و جملی، رسوا و بی آبرو و مفسد فی الارض و ... می خوانند،  در حالیکه نظر صریح و اعلام شده مقام رهبری غیر آن است، ایشان نیز همچون امام (ره)  بر لزوم وجودی و تداوم حیات هر دو جریان عمده سیاسی داخلی و اهمیت  وحدت ملی میان آنان همواره تا کید داشته و در باره برخوردی حذفی برخی افراطیون از اصولگرایان گویند: " ...  سخنان متهمان درباره اشخاص ديگر، حجيت شرعي ندارد و مسموع نيست و از اين طريق نيز نبايد فضا را به تهمت و سوءظن آلوده کرد...  نبايد حرفها و ادعاهاي اين رسانه هاي مغرض را به بهانه ايجاد شفافيت، تکرار و پخش کرد و به ديگران تهمت خيانت يا خطا زد چرا که اين کار شفافيت نيست بلکه کدر کردن فضاست...."

اگر یکی از روزنامه های اصلاح طلب،  یک دهم این سخنان را در باره یکی از اصول گرایان با رده ی مدیریت پایئن منتشر کند، بی تردید آن روزنامه به محاق توقیف می رود.  آیا نقض حریم مرجعیت، دشمن خواندن دوستان و اعلام جنگ با آنان،  بازتاب غمز و بازی الفاظ بر اوراق و قیاس مع الفارق کردن ناشیانه وقایع تاریخی، اظهار نظرهای سطحی و سرسری و فحش و دشنام و تهمت چیزی جز ترویج شایعه سازی و ایجاد فضای شقاق و اختلاف، و سیاه کردن هوای سیاسی کشور و تهدید منافع  و وحدت ملی ثمره ای دیگر خواهد داشت؟ 

البته شاید در دنیا به دلالت اینکه سواد بایسته ای لازم نیست، آسان ترین کار فحاشی و زدن تهمت و نشر اکاذیب باشد، اما آیا نشریه ی یک موسسه علمی و دانشگاهی که بایستی پراکندن علوم و اخلاق حسنه اسلامی و اخوت و دوستی، وحدت و وفاق و امر به معروف و نهی از منکر را پیشه خود سازد، می تواند برَ این شیوه نادرست اصرار کند؟!!

راستی شاعر چه خوب گفته است: "مصرع رنگین، کم از شمشیر خون آلود نیست." **

    ****************

*ذخیرالملوک، تالیف میرسید علی همدانی، به تصحیح دکتر محمود انواری، تبریز، دانشکده ادبیات علوم انسانی، آبان ماه 1358، صص 208 – 210

 ** این مصرع از ناجی تبریزی شاعر عهد صفویه است .و  بیت کامل  آن چنین است :

ناجی اندر دست شاعر روز میدان سخن             مصرع رنگین، کم از شمشیر خون آلود نیست

(ر. ش. تذکرﺓ الشعرا ی نصرآبادی، جلد اول، تصحیح محسن ناجی نصر آبادی، انتشارات اساطیر چاپ اول 1378 تهران – ص۵۱۴ )

تصویر برگرفته از سایت  تبیان   

*** یادآوری الحاقی :                        

تاکنون این مقاله از سوی سایت های زیر بازتاب و انتشار یا به اشتراک گذارده شده است:

پارلمان نیوز ، تابان ، کلمه ، فرارو ، مرکز خبر و اطلاعات ایرانیان ، friendfeed ، rssnews  ، میانبر ، نخستین نیوز ، tweet meme  ، twitter ،  قطره ،کلوب دات کام ، ایران سبز ، اندکی صبر سحر نزدیک است ، پیام سبز ایران (خبرنگار آزاد) ، پایگاه اطلاع رسانی باران  ،face book

کشکول اینترنتی - شبیه سازی راه رفتن آدمی

عمر به خوشنودی دلها گذر

تا زتو خشنود شود کردگار (نظامی)

ضمن خجسته باد عید قربان، و به منظور انبساط خاطر خوانندگان گرامی وبلاگ، انیمشن "شبیه سازی راه رفتن آدمی" تقدیم می شود

شما  با استفاده از چهار کلید سمت چپ صفحه می توانید به دلخواه خود به ترتیب: جنسیت و میزان سرعت راه رفتن، حالت خشم یا آرامش و همچنین: خوشحالی یا غمگین بودن راه رونده را تعیین کنید و با دو فلش تعبیه  شده ی بعدی،  تعیین مسیر و جهت راه رفتن یا دور زدن آدمک نقطه ای ممکن می شود و بالاخره چهار دگمه آخری به ترتیب برای :  روشن و خاموش کردن، خط دار کردن نقاط انیمشن، باز گرداندن تنظیمات اولیه، راهنمای سیستم است.

امیدوارم خوانندگان وبلاگ با صرف دقایقی از وقت خود، از این سرگرمی اینترنتی ی با مزه و جالب لذّت برند

برای استفاده از آن،   اینجا     کلیک فرمایید .

همگام با سردار

نوشته ی محمد مهدی حسنی

******************* 

*****************

عدل چه بود؟ وضع اندر موضعش

ظلم چه بود؟ وضع در نا موضعش (مولوی)

به نظر نویسنده سوای بحث "تشکل اقتصادى خواندن بسیج"  که نامفهوم می نمایاند، گفته های تازه سردارهمدانى فرمانده‌ جديد سپاه محمدرسول‌الله(ص) تهران بزرگ،  در باره بسیج از جنس دیگری است، که در راستای سفارش بزرگان و دلسوزان نظام، وضع را در موضعش قرار می دهد  و تداوم این رویه از سوی سایر مدیران ارشد نظام حالت ملتهب ایجاد شده پس از انتخابات را  فرو می نشاند. وی گفت هر کسی که معتقد به مبانی انقلاب اسلامی با هر سليقه‌ای باشد، بسيجی است وخط قرمز برای احزاب و گروه ها تنها مشی براندازى نظام است،  همچنین  با اشاره به سازماندهی و رويکرد جديد بسيج در دهه‌ چهارم عمر ش،  بسیج را تدبير امام(ره) خوانده که همه‌ ی مردم را شامل مى‌شود و اعضای آن می توانند در عین حالی که دارای سليقه‌هاى متفاوت و پیروی از احزاب و گروه‌هاى مختلف غیرمعاند با نظام باشند و از يک کانديدا دفاع کنند و با دیگری مخالف باشند. بسیجی تلقی شده  و تفکر بسيجى داشته باشند. زیرا قد و قواره‌ بسیج فراتر از احزاب و گروه‌ها بوده و این استقلال نسبى، تدبير مقام رهبرى است. همچنین او بر دو مطلب مهم و اساسی دیگر تاکید کرده است :

یکم - بسيجىان براى دفاع از مردم در هر عرصه‌اى که وارد مى‌شوند بایستی  در چارچوب قانونی عمل کنند و نوید داده است با  آنان که با مردم بد برخورد کرده‌اند، برخورد مى شود و در اين راه به قوه‌ قضائيه کمک خواهد کرد.

دوم -  او با جدایی میان هسته اصلی و تشکیلات بسیج (به عنوان یک شخص حقوقی) و بدنه آن (اقشار مختلف مردم که واجد شخصیت حقیقی هستند)  بیان داشته که فرماندهان و تشکیلات رسمی بسیج نبایستی در عرصه‌ گروه بندی های سياسى و انتخاباتی دخالت کنند.

ما پیش تر و قبل از انتخابات نیز به هنگام حضور سردار بازنشسته سپاه محسن رشید در ستاد ایثارگران میرحسین موسوی، واکنش  مشابه سردار را که در آن زمان  جانشین فرماندهی نیروی مقاومت بسیج  را به عهده داشت دیدیم. آن موقع نیز وی  گفته بود که هیچ بسیجی حق ندارد رسما از طرف تشکیلات رسمی سپاه و بسیج  در ستادهای انتخاباتی فعالیت كنند و با تاكید بر اینكه هر عضو نیروهای مسلح كه بازنشسته شده و قید و بند نیروهای مسلح را ندارند، می‌توانند فعالیت سیاسی كنند،‌ افزوده بود: "حضور سردار رشید در یكی از ستاد های انتخاباتی فقط به عنوان یك بسیجی و خارج از سازمان بسیج است".

هنوز پژواک سخنان امام (ره) در باره بسیج که آن را "مدرسه عشق" و "مکتب شاهدان و شهيدان گمنام" و "شجره طيبه"  و"لشکر مخلص خدا" خوانده بود، در ضمیر فرزندان امام و انقلاب نقش بسته است.  واقعیت این است که جنبش سبز با نفس بسیج و فرهنگ بسیجی نه تنها مشکلی ندارد، بلکه خود را موجی سبز از دریای خروشان این میقات می داند.  حراست و نگهداری نظام و آمادگی دفاع از مرزهای جمهوري اسلامی،  تلاش فكري و اعتقادي برای رسیدن به  آگاهی و بصیرت و تحليل درست از مسايل اساسي ایران و جهان،  دست یابی به  اسلام ناب محمدی (ص) و راه امام(ره)،  جلوگیری از حذف هنجارها و طرد ارزش های دینی و نادیدگرفتن حقوق اساسی ملت و ارتباط با روحانيت اصيل و رهبری خواسته جنبش سبز است ‌ که این همه با اهداف بسیج همخوانی دارد و راهی یکسان است.

موسوی، پبش تر و در یک متینگ انتخاباتی در باره  جمله به یاد ماندنی قدیمی خود: "بسیج، مدرسه عشق است" گفته بود: "بنده‌ این جمله را در یک مراسم که تعدادی از بسیجیان در حال اعزام به جبهه بودند، گفتم. این بسیجیان دل‌کنده از هر چیز در حال عزیمت به جبهه‌ها بودند و بنده نتوانستم با هیچ بیان دیگر احساساتم را در مورد بسیج بیان کنم و اکنون هم هنوز بر آن عقیده هستم؛ به نظر بنده یک بسیجی که متعلق به مدرسه عشق است، فراتر از جناح عمل می‌کند و دید ملی و نه جناحی دارد؛ تهدید و تطمیع در آن موثر نیست و وقتی به الگویی برای تبعیت و پیروی می‌اندیشد، به یاد شهید باکری‌ها و همت‌ها و امثال آن می‌افتد، بسیجی که متعلق به مدرسه عشق است، از دوستی مردم لذت می‌برد. حافظ عرض و ناموس مردم بدون توجه به اختلافات سلیقگی خود با آنهاست و این بسیجی حرمت حریم‌های خصوصی مردم را در مقابل تهاجمات گوناگون حفظ می‌کند و در ادای وظیفه خود پیرو حق است. بسیجی شاگرد مدرسه عشق شاگرد امام است که بازوان بلندش همه ملت را در برمی‌گرفت و در این بسیجی که آماده دفاع از حریم اسلام و ملت خودش است، پول و هدیه و متاع دنیوی ارزشی ندارد.... این بسیجی رای مستقل خود را دارد و مثل رهبر خود که فرمودند من یک رای دارم و کسی آن‌را نمی‌داند، رای می‌دهد و این بسیجی الهام‌بخش است و این بسیجی از جنس زاهدان شب و شیران روز است و ما می‌دانیم که بسیج امروز فرزند بسیج دیروز است و این قابلیت را دارد که همچنان مدرسه عشق باشد. مدرسه‌ای که دوستی و محبت و یگانگی و وحدت را در میان ملت دنبال کند؛ این بسیجی حافظ امانت‌های سنگینی است که ملت به او می‌سپارد. من هنوز هم به آن شعار اعتقاد دارم."

و همو در جای دیگر  آنگاه که در تجمّعی از حامیان خود مواجه  با دادن  شعارهایی علیه بسیج شد، صراحتاً و با طرح این مطلب که "وقتی شما این شعارها را می دهید به من بر می خورد" گفت: " بنده خود را بسیجی می دانم و هنوز لباس بسیجی را کنار نگذاشته ام و اما در خصوص بسیجی باید بگویم بنده آن بسیجی ای را قبول دارم و به آن احترام می گذارم که صندوق های رای را همانند نوامیس خود نگهداری کند، فراتر از جناح های سیاسی و حافظ ارزش ها باشد، بسیجی واقعی کسی است که حتی در صورت اختلاف سلیقه با برادر دانشجوی خود به آنها احترام گذاشته و فضای دانشگاه را امنیتی نکند."

به این ترتیب در موضع جدید، سخنان سردار با سران اصلاح طلب نزدیک شده است. بی تردید مردمي  و توده ای كردن دو تاسیس مهم "امنيت" و "دفاع" ، شاخص ترین ‌‌فلسفه ی ایجابی و ایجادی بسیج است زیرا در نزد امام (ره) حضور مردم در صحنه  و ایفای نقش پررنگ در پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی  همواره از مهمترین مولفه های سیاسی ایشان محسوب می شد که باعث پایداری نظام می شود  و اگر او  بر ممنوعیت دخالت نظامیان در امور سیاسی تا کید داشت صرفاً برای نیل به همین هدف بود زیرا در منظر وی،   پیوند حکومت و مردم نباید هیچ گاه گسسته شود و برای ماندگاری روحیه مردم و رعایت منافع ملی و نظام اسلامی، بایستی این مردم باشند که همیشه حرف آخر را بزنند.

همانگونه که سردار نیز اعتقاد دارد بدون شک  شرط  لازم برای دستیابی به اهداف مقدس انقلاب و نظام، رعایت اقتضائات پیش گفته و هم آهنگی خانواده نظام و وجود بسیجی فراجناحی متشکل از مردم است که احترام گذاردن آنان  به قوانين و مقررات شرط حیات آن است.

از این رو فارغ از شخصیت حقیقی بسیجیان که در زمره آحاد مردم محسوب می شوند و حق انتخاب کردن و انتخاب شدن و اظهار نظر و موضع گیری سیاسی دارند،  هرگاه  دخالت اعضای آن  در این  امور، شائبه عرض اندامشان به عنوان شخصیت حقوقی بسیج  و سپاه باشد، این خطای فاحش و نابخشودنی است زیرا در این نقش، آنان -  بدون اینکه جانب گروه و افرادی خاص را بگیرند - تنها حق دارند برای  تشويق و ترغيب مردم‌ درانتخابات و حضورشان در سایر صحنه های سیاسی، اقدام کنند. بازخوانی گفتار و مواضع امام (ره) و مقام رهبری، درستی این مدعا را اثبات می کند.

از این رو در اینجا، ما با این  پرسش اساسی مواجه هستیم که آیا مسئول تقابل معترضین به انتخابات با  بسیج در وقایع پس از آن ، که ناشی از برخی سیاست های نادرست بوده، چه کسی است؟

مراد سیاست هایی است که باعث شد، تا به شرح پیش گفته فضای نسبتاً روشن و یکدست حاکم  پیش از انتخابات را که حتی الامکان  حریم ها حفظ و وضع در موضعش بود، نادید گرفته شود، به نحوی که اکنون اپوزیسیون تندرو و رادیکال نظام،  بر خلاف منافع ملی و انقلاب و نقش راستین بسیج، از این ضعف نهایت سوء استفاده را نموده  و کوشش می کنند که میلیون ها بسیجی را که به آقای احمدی نژاد رای نداده اند، مقابل نظام قرار دهند

بدون شک اگر سایر مقامات نیز مانند سردار، در صدد رفع آثار نامطلوب و جبران خسارت وارد بر این شجره طیبه باشند، ما در راه درست گام گذارده ایم. 

*****************

 یادآوری2 :                           

تاکنون این یاداشت  از سوی سایت های زیر بازتاب و انتشار یا به اشتراک گذارده شده است:

سایت خبری تحلیلی عبور سبز،  بنیان نیوز،  حیات نو ،

بنیاد دلآوران ایران

تصاویر برگرفته از سایت :  تبیان (زنجان)  و مرکز رادیو البرز   ،

پرسش و پاسخ حقوقي 42 -  ماده 447 ق. آ. د.

 شاخه اصلي : قانون آیین دادرسی مدنی

شاخه فرعي : مواعد 

موضوع :  ماده 447 قانون آئین دادرسی مدنی

پرسش :

منظور از طولانی ترین موعد در ماده 447 قانون آئین دادرسی مدنی چیست؟

پاسخ :

این ماده دراصلاحات جدید قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی آمده و در قوانین آیین دادرسی قبلی نبوده است و همین موضوع سوال یکی از نشست های قضایی دادگستری هم واقع شده است. نظریه اقلیت و اکثریت و کمیسیون به شرح زیر است :

س: با توجه به ماده 447 قانون آئین دادرسی مدنی، منظور از طولانی ترین موعدی که در مورد یک نفر رعایت می شود چیست؟ آیا فرجه های تعیین شده قانونی است یا فرجه قانونی بعد از ابلاغ به آخرین فرد از خواندگان دعواست؟

1- نظر اکثریت:  منظور از طولانی ترین موعد مذکور در ماده 447 (قانون آئین دادرسی مدنی)، شامل مواعد قانونی و مواعدی است که از طرف دادگاه معین می شود و با توجه به ماده مذکور، در مورد دعوایی که خواندگان آن متعدد هستند، به نظر قانونگذار، خواندگان متعدد در حکم واحد فرض شده و آخرین و یا طولانی ترین موعد در مورد هر کدام از آنها را شامل سایر خواندگان نیز دانسته و جهت اینکه در رسیدگی به این موارد و اقدامات دفتر دادگاه، اشکالی پیش نیاید و اصحاب دعوا یا خواندگان، تکلیفی جهت تقدیم دادخواست های جداگانه و پرداخت هزینه های دادرسی متعدد نداشته باشند، طی یک دادخواست می توانند واخواهی و تجدید نظر کرده و دفتر دادگاه نیز می تواند به تکالیف قانونی خود عمل نماید. این ارفاق قانونی در مورد طولانی تر شده موعد برای سایر خواندگان نیز در نظر گرفته شده و باید رعایت شود. چنان چه نظر خلاف این مورد، عمل شود ایراد و اشکال در نحوه عمل وظایف دفتر دادگاه و محاکم پیش خواهد آمد که قانونگذار، جهت رفع اشکالات مذکور، این ماده را تنظیم کرده است.

نظر اقلیت :  مواعد مذکور در ماده 447 (قانون آئین دادرسی مدنی)، صرفاً در مورد مواعد تعیین شده توسط دادگاه است و مواعد قانونی از آن منصرف هستند و برای هر کدام از خواندگان جداگانه محسوب می شود.

نظر کمسیون (نشست قضائی 4) : طولانی ترین موعد موضوع ماده 447 قانون آئین دادرسی مدنی، منحصراً در مورد خواندگان بوده و از مواعد قانونی منصرف و ناظر به مواعد و مهلت های معینه به وسیله دادگاه، از جمله اخطار نظر کارشناسی یا احضار برای ادای توضیح است. {مجموعه نشست های قضائی، مسایل آئین دادرسی مدنی (2)،  معاونت آموزش قوه قضائیه، تهران، انتشارات جاودانه، چاپ اول، 1387 ص767(سوال693)}.

به نظر اینجانب نظر اکثریت ( و نه اقلیت و کمیسیون) به صواب نزدیک تر است و   آقای دکتر شمس نیز همین دیدگاه را دارد.  وی در جایی گوید:  "در صورتی که محکوم علیهم متعدد باشند و همگی مقیم ایران و یا خارج از کشور باشند، مهلت تجدید نظر برای هریک از آنان، به ترتیب، بیست روز یا دو ماه از تاریخ ابلاغ رای خواهد بود. اما چنان چه حداقل یکی از آنان مقیم خارج باشد و محکوم علیه یا محکوم علیهم دیگر مقیم خارج باشند، مهلت تجدید نظر نسبت به تمامی آن ها براساس ماده 447 ق. ج. به دو ماه افزایش می یابد{آئین دادرسی مدنی، ج. 2 ،  دکتر عبدالله شمس، تهران، نشر میزان، چاپ چهارم، پائیز 1382 – ص 371 (شماره 749)}.

پرسش و پاسخ حقوقي 41

 شاخه اصلي : حقوق مدنی و حسبی

 پرسش :  ممنون می شوم به این سه سوال من پاسخ دهید:

1 - اینجانب طی قراردادی سهم الارث برادرم نسبت به منزلی را خریداری کردم و چکی بابت آن صادر که در قرارداد صراحتاً علت صدور چک ذکرشده است. بعد از گذشت پنج سال از تنظیم قرارداد مشخص شد مرحوم پدرم در زمان حیات ملک را ولایتاً به نام من سند زده است و رسماً و ثبتاً خودم مالکم  واصولاً برادرم  سهم الارثی نداشته و ملک جزو ماترک نبوده است. مبانی قانونی طرح دعوی علیه ایشان چیست؟

2-  وی از غیاب من استفاده و در ملکی دیگر - که منزلی کلنگی بوده – ساخت و ساز کرده است، آیا قانوناً من اجبار دارم که به هنگام تقسیم ترکه، قیمت اعیان جدید را به نرخ روز به او بدهم یا خیر؟

3- یکی از ملک های موضوع ماترک، کشاورزی وباغداری و دامداری است، من سی سال پیش به برادرم وکالت رسمی داده ام و او با زدن چاه و ساخت و ساز و تسطیح اراضی و .... ملک را آباد کرده است.  با توجه به ایجاد اختلاف میان ما، من از دادگاه اجرت المثل مدت تصرفات او را درخواست کرده ام و او با دادن دادخواست تقابل هزینه کرد خود را به نرخ روز مطالبه کرده و دادگاه برای هر دو مورد ارجاع به کارشناس داده  است. در این مورد نظر شما چیست؟

 پاسخ پرسش 1:

موضوع از مصادیق معاملات فضولی و تابع احکام آن است. همچنین حسب مادتین 199 و 302 قانون مدنی،  اگر کسی اشتباهاً خود را مدیون می دانسته و آن دین را تادیه کند حق دارد از کسی که بدون حق مال را ستانده، استرداد کند و رضای حاصل از چنین اشتباهی نیز نافذ نیست و بالاخره به استناد ماده 1277 همان قانون، مقرّ می تواند ادعا کند که اقرار او فاسد یا مبتنی بر اشتباه یا  غلط و یا بواسطه عذری بوده است و چنین دعوایی شنیده می شود.

 پاسخ پرسش 2:

تصرفات یکی از مالکین مشاعی (وارث اشاره شده)  در ملک مشاع،  بدون رضايت و اذن شما به عنوان یکی از ورثه (شریک المال)  غصب است و در قانون و شرع  عمل غاصب محترم نیست. از این رو مطابق حکم ماده 314 قانون مدني ، لوفرض که در نتيجه عمل شریک غاصب،  قيمت مال مغصوب افزايش يافته است، او حق مطالبه قيمت زيادي را نخواهد داشت و تنها مي تواند عين زايد متعلق به خود (مصالح بناي احداثي) را از ملک اخراج کند.  لذا اجبار شما به پرداخت قيمت ملک ( فروش ملک و تقسيم و تسهيم وجه آن،  پس از کسر قيمت اعياني جديد )،  خلاف صريح قانون است.

 پاسخ پرسش 3:

به نظر اینجانب مبانی تنظیم هر دو دادخواست مواجه با اشکال قانونی است. زیرا رابطه حقوقی طرفین مبتنی بر عقد وکالت است و نه الزامات خارج از قراردادها (مانند مورد سوال قبل). بنابراین شما بایستی حساب دوره وکالت وی را  مطالبه می کردید. حسب عمومات قانون مدنی ( مواد 656 به بعد ) ایشان (وکیل) بایستی : 

اولاً –موضوع اجرای وکالت، توسط شخص خود یا اشخاص دیگر، از قبیل اجیر یا وکیل بعدی را اثبات نماید .  

ثانیاً – بایستی میزان کار انجام شده را با قید مقدار، هزینه های مصروفه و زمان انجام آن را ، دقیقاً  معین کند،  تا معلوم شود که امور ادعایی در حدود اذن بوده است یا خیر ؟ و همچنین در انجام آن، رعایت مصلحت و غبطه موکل خود را بعمل آورده است یا خیر ؟   

ثالثاً – با توجه به اینکه اقدامات وکیل مبتنی بر نیابت است و کارها و امور را برای موکل و به نام او انجام می دهد،  ملتزم به دادن حساب دوره وکالت بوده؛  و لذا بایستی دقیقاً حساب هزینه ها و درآمدهای مصروفه - که از کیسه موکل و به حساب او نموده -  را ارائه دهد .  در اینصورت اگر به جای موکل چیزی داده، آن را مطابق اسناد و مدارک،  مطالبه کند .  و اگر مالی را به جای او دریافت کرده است،  رّد کند .

بنابراین مطالبه هزینه ها  مورد نظر، به ترتیب پیش گفته و  بی رعایت عمومات و شرایط مذکوره در قرار داد وکالت ، فاقد هرگونه مستند قانونی است و به دلیل اشکال ذاتی دو دادخواست، تصمیم دادرس (مبنی بر صدور قرار کارشناسی در هر دو مورد) انطباقی با قانون ندارد.  

قلمزنی یا شمشیرزنی
شبیه سازی راه رفتن آدمی
همگام با سردار
پرسش و پاسخ حقوقي 42 - ماده 447 ق. آ. د.
پرسش و پاسخ حقوقي 41
پرسش و پاسخ حقوقي 40 - شهادت بر امر عدمی
جنبش سبز و نگاه به درون
بررسی وظائف بانک ها با تکیه بر قانون چک مصوب سال 82 - قسمت سوم
بررسی وظائف بانک ها با تکیه بر قانون چک مصوب سال 82 - قسمت دوم
بررسی وظائف بانک ها با تکیه بر قانون چک مصوب سال 82 - قسمت اول
شعری تازه از رضا دبیری جوان
سه شعر جدّ از ادیب الممالک فراهانی
بیژن ها در چاه (رنج نامه ای در باره زندانیان اصلاح طلب)
تصویر طنز (کاریکاتور) 20– هتل زندان
پرسش و پاسخ حقوقي 39 - تغییر شعبه مرجوع‌اليه
پرسش و پاسخ حقوقي 38 - اعطاي مهلت به محکوم عليه
پرسش و پاسخ حقوقي 37 - کاربرد "تنفيذ" در مورد "صلح نامه عادی"
دور بیقراری - شعری از تقی خاوری
صلح، بهتر از جنگ
مرگ به انبوه جشن است( واکاوی یک مثل ادبی)
دشنه در زخم ( نقدی بر گفتار حداد عادل و موضع جدید فرمانده ناجا )
کوبیدن بر طبل بی قانونی (تحلیلی بر گفتار خطیب نماز جمعه ی هفته پیش تهران)
احکام محرومیت از تحصیل، تصمیم قانونی یا سلیقه ای؟!!
داستان طنز - چگونه می توان 200 سال زندگی کرد؟
غزل سپیده دم – تقی خاوری
تصویر طنز (کاریکاتور) 19 - شانس آوردی جلال!
نمونه استشهاد و دادخواست اعسار از پرداخت محکومٌ به
وقتی شهرداری مشهد حکم به تکفیر ایرج میرزا می دهد
ضمایم و پانوشت های مقاله ی بهارنامه یا سوگنامه - اثر طبع تقی خاوری و دکتر شفیعی کدکنی
بهارنامه یا سوگنامه (بررسی اصالت قصیده ای از استاد کسائی مروزی)